Congres 2018

Internationalisering van het curriculum

Informatie

Het LNO2-congres 2018 stelt 'internationalisering van het curriculum' centraal.

Waar voorheen de nadruk lag op internationale mobiliteit, gaat meer en meer aandacht uit naar de verwerving van de internationale competenties binnen het curriculum.

Tijdens het congres wordt stilgestaan bij de uitdagingen hierbij voor de onderwijsondersteuner:
  • Hoe ondersteun je opleidingsteams in de visieontwikkeling rond internationalisering zodat opleidingen kunnen expliciteren waarom ze wat doen op vlak van internationale competenties (ICOMs)?
  • Hoe ondersteun je opleidingen om hun belanghebbenden of stakeholders hierbij te betrekken zodat visieontwikkeling geen éénmalige gebeurtenis is, maar deel gaat uitmaken van systematische kwaliteitsontwikkeling?
  • Hoe ondersteun je opleidingen bij het formuleren van kwalitatieve internationale en interculturele leerresultaten?
  • Hoe ondersteun je lectoren en docenten om deze leerresultaten te vertalen naar leer- en toetsactiviteiten? Welke leerlijnen, werkvormen, toetsvormen, curricula... zijn nodig en bruikbaar om studenten internationaal en intercultureel competent te maken?
  • Welke ondersteuning hebben opleidingen nodig bij het ontwikkelen van zinvolle (voor- en natrajecten bij) korte mobiliteit?
  • Waar liggen de uitdagingen voor onderwijsondersteuners om onderzoek en maatschappelijke dienstverlening te gebruiken als vehikel voor het ontwikkelen van internationale competenties?

Met dit congres gaan we in op verschillende kaders, handvaten, methodieken, tools en processen die de onderwijsondersteuner aanwendt om internationale competenties in opleidingen te verankeren.


Deelnameprijs

De prijs voor dit congres bedraagt 70€ per persoon. Indien je spreker bent, mag je gratis deelnemen.

Inschrijven

Inschrijven kan t.e.m. 20 mei via deze link.

Locatie

Het congres zal doorgaan in de Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen.

Meer info over parkeermogelijkheden in de buurt, kan je hier vinden.




Programma

De beschikbaar gestelde presentaties van het afgelopen congres kan u hier terugvinden!

9.00u.-9.45u.: onthaal

9.45u.-10.00u.: verwelkoming door Pascale De Groote, Algemeen Directeur AP Hogeschool

10.00u.-11.00u.: masterclass door Jos Beelen

11.15u.-12.30u.: parallelsessies voormiddag

12.30u.-13.30u.: lunch

13.45u.-15.00u.: parallelsessies namiddag

15.15u.-16u.: panelgesprek met koffie&cake

16.00u.: slotwoord door Pita Vandevelde, Directeur Onderwijs en Onderzoek AP Hogeschool

16.10u.: receptie met muzikale traktatie


Parallelsessies voormiddag

1.1 #VIVESgloballyconnected

VIVES hanteert een brede visie op internationalisering. Ze wil haar studenten internationale competenties aanreiken en hen leren om in een geglobaliseerde wereld te leven en werken (cf. VIVES missie en onderwijsvisie). Deze brede visie wil VIVES in de curricula verankeren onder meer via internationale mobiliteit en internationalisation@home. Ze wil deze visie realiseren in al haar opleidingen om op die manier de studenten voor te bereiden op de geglobaliseerde wereld van morgen. Onderwijsontwikkeling en internationalisering werken samen aan een stappenplan om internationale competenties op de agenda te zetten in alle opleidingen en om van beleid en visie naar concrete implementatie in de curricula te gaan.

Dit wordt geïllustreerd aan de hand van een aantal concrete casussen.

Instelling: VIVES

Spreker: Delphine Wante en Tine Ternest

1.2 'Healthcare as a global profession'. Op weg naar valorisatie van een internationale ervaring

Een buitenlandse stage is vaak de kers op de taart van het studietraject in een bacheloropleiding. Maar hoe zorg je ervoor dat deze ervaring maximaal verankerd wordt in de professionele en persoonlijke groei van studenten? Sinds dit academiejaar zette de opleidingen Gezondsheidszorg van de Arteveldehogeschool in op een grondige voorbereiding en debriefing van uitgaande studenten. Om leerervaringen binnen een internationale stage te maximaliseren, organiseren de opleidingen Gezondheidszorg dan ook de module 'Healtcare as a global profession'. Deze richt zich op de voorbereiding en valorisatie van de internationale stage. De module hanteert het ICOMs kader als uitgangspunt voor de verdiepende en verbredende leerdoelen die nagestreefd worden. De module bestaat uit vijf themadagen en één trainingsdag. Studenten worden ingedeeld in interdisciplinaire groepen. De gehanteerde werkvormen zijn activerend en co-creatief.

Via een ronde tafel wisselen de deelnemers ervaringen en expertise uit over de doelstelling en uitdagingen bij dergelijke initiatieven.

Instelling: Arteveldehogeschool

Sprekers: Annelies Huysentruyt en Mike Jarrey

1.3 Internationaliseren van leerresultaten en het curriculum: ervaringen met een extern begeleid ondersteuningsproces

In het beleidsplan 2017-2020 koos de Erasmushogeschool Brussel als focuspunt een sterkere verankering van internationale competenties in het curriculum. Onder begeleiding van een externe expert (Jos Beelen van de Haagse Hogeschool) en door het International Office en de dienst Onderwijsontwikkeling, werd in september 2017 een pilootproject opgestart waarbij zes opleidingen uit diverse studiegebieden een traject doorliepen, volgende de ontwerpmethodiek van reverse engineering. Het traject omvat meerdere stappen volgens het 'imagination'-model van Betty Leask: internationaliseren van de leerresultaten, het vertalen van die leerresultaten op het niveau van opleidingsonderdelen, het ontwikkelen van internationale activiteiten en tot slot het toetsen van de internationale competenties.

In deze sessie wordt ingegaan op de beleving door de onderwijsondersteuners, de resultaten en de beoogde transfer naar de andere opleiding.

Instelling: Erasmushogeschool Brussel

Sprekers: Annelore Schittecatte, Anneleen Verckens en Gert Van den Broeck

1.4 Eigenaarschap en interdisciplinariteit: op weg naar geïnternationaliseerde leeruitkomsten

Met de verschuiving van internationale mobiliteit naar 'internationalisation@home' voor alle studenten en daarmee het internationaliseren of interculturaliseren van curricula, zijn docenten een belangrijke stakeholder geworden in internationalisering. Echter, de praktijk wijst uit dat zij vaak niet voldoende zijn geëquipeerd om kwalitatief goede leeruitkomsten te formuleren en deze te internationaliseren.

Deze sessie toont hoe het proces van internationaliseren van leeruitkomsten zo kan worden ingericht dat eigenaarschap van het curriculum blijft voorbehouden aan de docent en geeft praktische tools aan onderwijsondersteuners om opleidingen te ondersteunen in het formuleren van geïnternationaliseerde leeruitkomsten. De sessie is gebaseerd op praktijkvoorbeelden van de Haagse Hogeschool.

Instelling: Haagse Hogeschool

Sprekers: Claudia Bulnes en Eveke de Louw

1.5 It takes two to tango. Met welke internationale partners ga je in zee?

Een onderschat aspect van internationalisering is vaak de internationale partner. Zonder partner geen samenwerking. Hoe zorg je ervoor dat je goede of zelfs de beste partner te pakken hebt? We bouwen samen een mogelijke strategie op om de noden naar partners toe in kaart te brengen via een korte uitwisseling van ervaringen en werken een mogelijk model uit om die veelheid aan partners hanteerbaar te maken.

Instelling: UC Leuven-Limburg

Spreker: Klaas Vansteenhuyse

1.6 Evalueren van internationale attitudes

Recentelijk is heel wat nagedacht over de formulering van internationale competenties. Binnen deze competenties zitten ook heel wat internationale attitudes vervat. De vraag stelt zich dan ook hoe we deze attitudes dienen te evalueren. Hoe geven en krijgen docenten feedback over deze attitude-ontwikkeling bij studenten en hoe gaan we deze attitudes meenemen in een quotering?

Deze ronde tafel zal zich a.d.h.v. enkele concrete praktijken buigen over de mogelijkheden die vandaag geïmplementeerd zijn in internationale programma's. De voorbeelden kunnen zowel een good practice zijn, als de aanzet tot verdere discussie en zoeken naar oplossingen samen met de deelnemers. We beloven geen kant-en-klare oplossingen (wat had je gedacht) maar wel minstens oplossingsrichtingen en nieuwe ideeën die we plaatsen op de as van analytische vs. holistische evaluatievormen.

Instelling: deze sessie wordt georganiseerd door deSpecial Interest Group Evalueren

Sprekers: Stijn Van Achter e.a.

1.7 Van visievorming tot comprehensive professionaliseringsaanbod: wereldburgerschap en internationalisering op de Haagse Hogeschool

Volgens het instellingsplan 'Wereldburgers in een lerende samenleving' - De Haagse Hogeschool op weg naar 2020' maakt de hogeschool keuzes voor de toekomst op basis van de volgende speerpunten. In 2020...

  • is elke afgestudeerde student een wereldburger (wereldburgerschap)
  • is de Haagse Hogeschool de meest internationale hogeschool van Nederland (internationalisering)
  • zijn we een echte netwerkhogeschool en leveren we een nóg hogere kwaliteit (netwerkhogeschool)
Vanuit hun rol als beleidsmedewerker, docentopleiding en docent zullen Simten en Marloes een overzicht geven van de stappen die de Haagse heeft gezet om haar beleid allereerst te vatten in een aantal comprehensieve kompassen, die op hun beurt weer input zijn geweest voor een hands-on professionaliseringsaanbod dat de medewerkers van de hogeschool ondersteunt bij het uitrollen van dit beleid.

De sessie geeft antwoord op vragen als...

  • Hoe vertaal je vrij abstracte speerpunten binnen een instellingsbeleid naar handzame, comprehensive tools voor faculteiten, opleidingen en individuele medewerkers?
  • Hoe ondersteun je medewerkers op verschillende niveaus bij het uitrollen van dit beleid?
  • Hoe bouw je bruggen tussen beleid, hrm en ondersteuning om te zorgen dat de juiste ondersteuning op de juiste plek terecht komt?
Instelling: Haagse Hogeschool

Sprekers: Simten Goren en Marloes Ambagts

1.8 Internationalisation@home: Virtual Mobility

Binnen het hoger onderwijs wordt er steeds meer werk gemaakt van internationalisation@home. De laatste jaren is het gebruik van technologie steeds verder ingeburgerd geraakt. Recente ontwikkelingen maken het gebruik van communicatietechnologie eenvoudiger, goedkoper en breder inzetbaar. We kunnen hierbij ook spreken van 'virtual mobility'.

Tijdens deze interactieve sessie vertellen enkele deelnemers over hun ervaringen en is er tijd om ideeën uit te wisselen, vragen te stellen, etc.

Instelling: SIG Onderwijstechnologie

Sprekers: sprekers uit verschillende instellingen

1.9 Professionalisering van de ervaren lesgever deel 1

*Dit is een workshop, georganiseerd door SIG Onderwijsprofessionalisering en valt wat betreft inhoud buiten de scope van dit congres*

OPGELET: deze workshop is opgesplitst in twee delen. Deelnemers worden geacht voor beide delen in te schrijven!

Met de senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) proberen universitaire instellingen in te spelen op de 'Senior Docent'. In verschillende Nederlandse universiteiten bestaan al zulke trajecten. In deze sessie staan we stil bij en denken we na over relevante onderwijsprofessionalisering voor 'lesgevers met meer ervaring' (wat, hoe, voor wie en waarom?) en dit zowel voor universiteiten als voor hogescholen. Hiervoor maken we gebruik van de GPS-brainstormmethode.

Instelling: SIG Onderwijsprofessionalisering

Sprekers: Hilde Creten, Yana Maes en Jelle Geyskens


Parallelsessie namiddag


2.1 Naar een gedragen verankering van internationalisering@home in de werking van de hogeschool

In het kader van haar strategisch instellingsplan 2015-2020 formuleert de Arteveldehogeschool de ambitie om internationalisering@home te verankeren in haar werking. Om te komen tot een gedragen visie worden alle geledingen van de hogeschool betrokken in dit proces: opleidingen, diensten, medewerkers, docenten, alumni, externen. Via een ronde tafel wisselen de deelnemers aan deze workshop ervaringen en expertise uit over het ontwikkelen van een visie op internationalisering@home binnen de hogeschool en het ondersteunen van opleidingen en diensten bij zowel visieontwikkeling als bij de implementatie ervan. We verkennen het proces van visieontwikkeling en bespreken de ontwikkelde tools, hulpmiddelen en good practices.

Instelling: Arteveldehogeschool

Sprekers: Mark Verbeke, Inge Piryns, Lore Demedts, Séverine Van der Stighelen

2.2 Onderwijsondersteuners en de 'missing link' in internationalisering

Internationalisering in het hoger onderwijs is bezig zich te verplaatsen van mobiliteit naar het curriculum. Daarmee verandert ook de rol van de primair betrokkenen. In het verleden, toen internationalisering gelijk stond aan mobiliteit, was dat de international officer; nu worden docenten in toenemende mate degenen die internationalisering vormgeven in de programma's van opleidingen. Dit blijkt een weerbarstige taak omdat docenten niet zijn voorbereid op deze vorm van internationalisering en er in veel gevallen geen gerichte ondersteuning voorhanden is. Het gebrek aan vaardigheden van docenten is ook wel aangeduid als de 'missing link' in internationalisering (Beelen, 2017).

Nu internationalisering zich verplaatst naar het curriculum worden aan docenten andere eisen gesteld voor het vormgeven en uitvoeren van onderwijs. Dit heeft ook gevolgen voor de rol van onderwijsondersteuners. In deze workshop bespreken we enkele casussen van instellingen in binnen- en buitenland. We bevragen de deelnemers daarbij op hun ervaringen onder meer met docenten en vooral, welke behoeften zij hebben om hun rol als onderwijsondersteuners van geïnternationaliseerd onderwijs te kunnen (blijven) spelen en welke rollen andere diensten daar eventueel in spelen.

Instelling: UCLL en Haagse Hogeschool

Sprekers: Karine Hindrix en Jos Beelen

2.3 Handvaten voor het bevragen, bespreken en begeleiden van 'internationalisation-at-home': het ATIAH-project

Deze workshop biedt de deelnemers de gelegenheid om samen twee handvaten te ontdekken voor de bevraging, bespreking en begeleiding van internationalisation-at-home in het hoger onderwijs. Een dynamisch curriculumraamwerk zet opleidingsverantwoordelijken en docententeams op weg om weloverwogen keuzes te maken inzake internationalisation-at-home via reflectie over het samenspel tussen missie, leeractiviteiten, studieomgeving, leerresultaten en de andere componenten van het onderwijsproces. Een diagnostisch instrument of 'self-audit-tool' maakt het daarenboven mogelijk om in te schatten in hoeverre een programma of instelling internationalisation-at-home in de praktijk brengt via curriculaire en co-curriculaire initiatieven en welke stappen er gezet kunnen worden om dit proces te versterken.

Deze workshop geeft je de gelegenheid om samen een nieuw diagnostisch instrument en dynamisch curriculumraamwerk te ontdekken voor de uitbouw van 'internationalisation-at-home' in het hoger onderwijs. De sprekers werken mee aan de ontwikkeling van deze handvaten binnen het lopende Erasmus+ project ATIAH. Jouw ervaringen en feedback zullen op hun beurt bijdragen tot de optimalisering ervan.

Instelling: KULeuven & UCLL

Sprekers: Jan Van Maele, Katrien Mertens en Annelies Messelink

2.4 DHO2.0 als hefboom voor het internationaliseren van de curricula

Sinds academiejaar 2016-2017 werd DHO2.0 gelanceerd met nieuwe ontwikkelingen voor de registratie van mobiliteiten. Het is de verantwoordelijkheid van de instelling om te bepalen welke mobiliteiten geregistreerd worden. HoGent heeft hieromtrent een beleid ontwikkeld dat momenteel in de praktijk wordt omgezet. De registratie in DHO2.0 is voor HoGent geen doel op zich. De kern blijft dat studenten doorheen hun opleidingstraject internationale leerresultaten behalen en dat opleidingen de internationale dimensie in hun curriculum versterken en oplichten. Dit leidde ertoe dat de HoGent inhoudelijke keuzes diende te maken rond de registratie van internationale mobiliteiten. De afspraak werd gemaakt dat de HoGent pas activiteiten registreert als internationale mobiliteit wanneer studenten (delen van) internationale leerresultaten hebben behaald via een kwalitatieve internationale mobiliteit binnen het het curriculum.

HoGent stelt haar beleid en aanpak voor en wil haar ervaringen uitwisselen.

Instelling: Hogeschool Gent

Sprekers: Aäron Plovie en Robin Stevens

2.5 De leraar als wereldburger: wie, wat, hoe?

Inrernationaal klinkt de vraag naar onderwijs dat zich engageert voor mondiale uitdagingen steeds luider. Internationaal geven steeds meer opiniemakers aan dat onderwijs onvoldoende het denken over een rechtvaardige, vredevolle, tolerante, duurzame en inclusieve samenleving stimuleert, waardoor opgroeiende generaties een essentiële maatschappelijke en burgerlijke geletterdheid ontberen om actuele mondiale problematieken te begrijpen.

Wanneer leerlingen geacht worden wereldburgers te zijn, is het noodzakelijk dat ook leerkrachten opgeleid worden tot wereldburgers. Om hieraan tegemoet te komen, hebben de lerarenopleidingen Bachelor Secundair Onderwijs van UC Leuven Limburg een leerlijn Wereldburgerschap ontwikkeld die vanaf academiejaar 2018-2019 in voege treedt. In deze leerlijn tracht UCLL als UNESCO-school in te spelen op deze maatschappelijke vraag alsook op de nood om het curriculum te internationaliseren.

Deze interactieve sessie bespreekt hoe de twee lerarenopleidingen secundair onderwijs van UC Leuven-Limburg een leerlijn wereldburgerschap op een participatief-onderzoekende manier hebben uitgewerkt. De gekozen doelstellingen, leerinhouden, werkvormen en evaluatie worden grondig toegelicht. Bovendien hopen we tot een expertisedeling te komen, waarbij deelnemers hun ervaringen kunnen uitwisselen.

Instelling: UCLL

Sprekers: Leen Alaerts, Hannelore Verstappen, Imran Nawaz, Jan Swerts en Kurt Monten

2.6 Introductie tot CLIL

CLIL is een onderwijsaanpak waarbij een zaakvak of een praktijkvak in een vreemde taal wordt aangeleerd (Martens en Van de Craen, 2017). In deze aanpak, waarbij steeds van het zaakvak zelf vertrokken wordt, biedt men zowel inhoudelijke als taalkundige ondersteuning. Het gaat dus niet zomaar om lesgeven in een andere taal. Gezien de vele voordelen van CLIL op neurologisch, sociaal en cognitief vlak, neemt de populariteit ervan niet alleen toe in het secundair onderwijs. Ook in het hoger onderwijs geraakt deze didactiek meer en meer verspreid.

In deze presentatie willen we u kort laten kennismaken met CLIL. We vertrekken vanuit concrete voorbeelden om zo in te gaan op de didactische principes eigen aan CLIL.

Instelling: VIVES

Sprekers: Merlyn Schoors en Hannelore Simpelaere

2.7 Professionalisering van de ervaren lesgever deel 2

*Dit is een workshop, georganiseerd door SIG Onderwijsprofessionalisering en valt wat betreft inhoud buiten de scope van dit congres*

Met de senior Kwalificatie Onderwijs (SKO) proberen universitaire instellingen in te spelen op de 'Senior Docent'. In verschillende Nederlandse universiteiten bestaan al zulke trajecten. In deze sessie staan we stil bij en denken we na over relevante onderwijsprofessionalisering voor 'lesgevers met meer ervaring' (wat, hoe, voor wie en waarom?) en dit zowel voor universiteiten als voor hogescholen. Hiervoor maken we gebruik van de GPS-brainstormmethode.

Instelling: SIG Onderwijsprofessionalisering

Sprekers: Hilde Creten, Yana Maes en Jelle Geyskens


2.8 'European Project Semester: een uitdagend internationaal en interdisciplinair project op maat van reguliere en internationale studenten

Binnen AP's 'European Project Semester' (EPS) verwerven studenten 30 credits via internationaal en interdisciplinair projectwerk in opdracht van bedrijven, organisaties en/of onderzoeksgroepen. Hoe zit EPS conceptueel in elkaar? Welke leerdoelen worden nagestreefd? Hoe wordt EPS gelinkt aan lopende onderzoeksprojecten? Naast deze en andere elementen getuigen studenten over hun ervaringen in dit uitdagend project.

Instelling: AP Hogeschool

Spreker: Geert Marrin


  • 2018-05-04 14:30:03